Synoikismos

Synoikismos

 

Bir yerleşimin neden ve nasıl kurulduğunu açıklamak ve bunları belirli kategorilere sokmak zordur. Çünkü bir yerleşim kurulurken bir çok etkenle karşılaşıldığı ve belli kalıpların içine sokulmakta ne kadar başarılı olunacağı şüphelidir. Aynı sorun Yunan kentleri için de geçerlidir. Yerleşimlerin kökenlerine göre geniş ve kapsamlı sınıflandırma yapan ve bu sınıflandırmaları Yunan kentleri ile bağdaştırmaya çalışan Gerkan şu şekilde ayırım yapmaktadır[1]:

 

I Uygun doğal koşullar aracılığıyla derece derece oluşma

 

1)      Öncüleri Myken olmayan ve basit köylerden gelişen kentler ( Özellikle Yunanistan’nın batısında, Epiros, Arkadia, Elis, Akhaia).

2)      Myken yerleşmeleri olan kentler daha sonraları birer “kristalleşme noktası” olarak sürdürülür. Atina da aralarında olmak üzere Yunanistan’ın en büyük kentleri böyledir.

 

II. Bazı özel gereksinmeleri karşılamak için bir kurucunun ya da bir grubun isteğiyle kurulan kentler.

 

1)      Synoikismos

 

2)      Kolonicilik[2]

 

Bir yerleşim kurulma modeli olan Synoikismos farklı kategorilere ayrılabilir.

 

Kısaca Synoikismos bir yada bir çok topluluğun siyasal açıdan birleşmesine denir[3]. Ya da Farklı toplumların bir kent devleti altında, ki bu polis olabilir, birleşmeleridir. Yunanlıların inanışına göre bu tür uygulamayı tek kişi yapar, örneğin en ünlüsü de Theseus tarafından Atina’da böyle bir uygulamanın kullanılmasıdır[4].

 

Synoikismos’un da farklı türleri vardır. Gerkan ikiye ayırmaktadır.

 

1)      Var olan bir kentin acele olarak geliştirilmek üzere seçilmesi (Atina, Tegia ve Elis)

2)      Bir araya gelen kentlerin nüfusunun bir bölümünün yeni kurulan bir kentte toplanması (Megalopolis, Rhodos)

 

Daha ayrıntılı bir ayrım yapacak olursak dörde de ayrılabilir.

 

1)      Bir bölgenin çeşitli kentlerinin bir politik birleşim içine girerek bu kentlerden birinin merkez edinmesi

2)      Tek bir kentin yer aldığı bölgelerde kırsak kesimde yaşayan nüfusun surla çevrili kentin içine toplanması

3)      İki kentin birleşip tek bir kent olması, beklide çok daha üstün bir otoritenin isteği üzerine birleşme olur. Hellenistik dönemde olan Holmoi ve Seleuceia birleşmesi gibi[5].

4)      Bir politik merkezin kurulması ile çiftlik ve köyler yerleşimlerinin biir devlet çatısı altında toplanması.

 

Ayrı bir özellik olarak 2 ve 3’de nüfus başka yerden getirilir. Böylelikle farklı toplumlar ve siyasi bir kararla birlikte yaşarlar. Ancak kent bir bütünlük göstermesi için dini inanışların da ortaklığını da dikkat edilir.

 .

 



[1] Wycherley 1993, 189

[2] bu gruplandırmaların gerçekte böyle katıksız ve düzgün olmadığı, bir çok kentin birden çok kategoriye girdiğini Gerkan da belirtir.

[3] Wycherley 1993, 189

[4] Cambridge ve DİĞERİ

[5] Hild – Hellenkemper 1990, 402; Sayar 1994, 198

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !